ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

από την ιστοσελίδα floga.gr, επάνω στο χωρίο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου, κεφάλαιο 8ο, στίχοι 27 έως 39, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 22-10-2006.

Γνωστή και πάλι η διήγηση και από άλλες περιπτώσεις παράλληλης θεραπείας δαιμονισμένων από τον Χριστό, η οποία όμως διήγηση δεν μπορεί να κοιταχτεί μονοτόνως, δηλαδή μόνο με μια ματιά, ότι ο Χριστός βρίσκει ένα δαιμονισμένο και τον γιατρεύει. Αυτό είναι δεδομένο. Η περικοπή ανοίγει άλλες πολύ βαθιές προοπτικές και μάλιστα κεντρικό σημείο αφετηρίας, για να μπούμε στις βαθύτερες προοπτικές της περικοπής, είναι αυτό το οποίο είπε ο δαιμονισμένος όταν ο Χριστός τον ρώτησε «ποιό είναι το όνομά σου;», που είπε «λεγεών», γιατί, λέει το κείμενο, ήταν πολλά τα δαιμόνια που είχε μέσα.

Προσέξτε αυτή την πολλαπλότητα. Δεν θα το δείτε αυτό μόνο ποσοτικά, τα πολλά τα δαιμόνια. Μπορεί και να είναι, αλλά αναφέρεται σε κάτι πολύ βαθύ ποιοτικό, που αφορά την ποικιλία των δαιμονικών καταστάσεων που ζούμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Αυτό κάνει η περικοπή και μας βάζει σε μια σκληρή αναμέτρηση με δαιμονικά πράγματα που ζούμε καθημερινά χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Να ακολουθήσω την πορεία της περικοπής προσπαθώντας με αδρό τρόπο να περιγράψω, αξιοποιώντας τα λόγια της περικοπής, αυτό το «πολλά δαιμόνια». Τι είναι αυτό το πολλαπλό; Τι είναι αυτά τα πολλά; Κάποιος θα πει «πολλά πάθη», πράγματι έτσι είναι, αλλά το κείμενο το περιγράφει με άλλο τρόπο, και εξωτερικό και εσωτερικό. Κοιτάξτε την πορεία του κειμένου:

Πρώτα-πρώτα βάζει τον δαιμονισμένο να μετριέται με την αδυναμία να σταθεί σε έναν τόπο -όταν κάνω την ανάλυση τώρα, να βάζετε σε έναν παράλληλο εκφραστικό τρόπο τον εαυτό σας και τον εαυτό μας. Την αδυναμία λοιπόν να σταθεί σε έναν τόπο, και αυτό το εκφράζει, το θέμα του τόπου, πολυποίκιλα. Πρώτα-πρώτα το λέει: «Δεν μπορούσε να μείνει στην οικία του, αδυνατεί να κάτσει κάπου». Υπάρχουν χίλιοι λόγοι γι᾽ αυτό, αλλά τίποτε δεν μπορεί να είναι δυσκολία παρά μόνο ο εαυτός μας και το δαιμονικό στοιχείο που κουβαλάμε, η αδυναμία δηλαδή να στραφούμε να κάνουμε κάτι για τον κόσμο -αυτό είναι το δαιμονικό- και κάνουμε το αντίθετο, και περιμένουμε οι άλλοι να κάνουν κάτι για μας κι αν δεν γίνεται οι τόποι δεν μας αντέχουν.

Είναι λοιπόν η αδυναμία μας να σταθούμε στον τόπο. Χίλιες αιτίες μπορεί να υπάρχουν, αλλά μέσα κρύβεται κάτι δαιμονικό. Κάτι περιμένουμε να γίνει και δεν γίνεται και αδυνατούμε να σταθούμε στους τόπους· και μάλιστα κάνει μια προέκταση το κείμενο και λέει: «ηλαύνετο εις τας ερήμους», πήγαινε σε έρημους τόπους. Βέβαια και οι ασκητές πήγαιναν στις ερήμους, αλλά πήγαιναν για να αγιάσουν στις ερήμους. Αυτός πήγαινε στην έρημο για να αναπαυθεί. Βλέπετε, η δεύτερη αναζήτησή μας σε σχέση με τους τόπους, η δαιμονική μας αναζήτηση, πιστεύοντας που κάποιοι τόποι, κάποια αλλαγή των τόπων θα μας αλλάξουν και η οριστική κατάληξη του τόπου του ήταν, λέει, τα μνήματα όπου έμενε. Το μνήμα είναι χώρος θανάτου, εκεί που δεν υπάρχει ελπίδα, εκεί που δεν υπάρχει ζωή, εκεί που δεν υπάρχει Χριστός. Όπου και να κουβαλάμε τα δαιμονικά στοιχεία μας και προσπαθούμε να τα αναπαύσουμε πουθενά δεν θα αναπαυόμαστε και καθημερινά σε φαινομενικά ωραίους τόπους θα μένουμε, αλλά σε μνήματα θα μένουμε γιατί εκεί δεν θα υπάρχει ζωή, δεν θα υπάρχει ελπίδα. Όταν λέω «να υπάρχει ο Χριστός» σημαίνει ο Χριστός να γίνει βίωσή μας, να γίνουμε εμείς μέσα από τον Χριστό ελπίδα του κόσμου και, αντί να απαιτούμε, να κάνουμε κάτι για τους άλλους. Αυτό είναι το στοιχείο της δαιμονικής αναμετρήσεως με τους τόπους.

Και έρχεται μια άλλη πρόκληση δαιμονικής αναμετρήσεως με την εμφάνιση. Εδώ αναφέρεται στα ρούχα μεν, αλλά το κείμενο πάει πολύ μακριά ουσιαστικά, γιατί είναι αυτό που είμαστε η εμφάνιση. Εδώ το λέει, «δεν μπορούσε να βάλει ρούχα επάνω του». Είναι πρακτικό το θέμα, αδυναμία κάτι να του αρέσει, και εκείνο που επέλεγε ήταν να φοράει αλυσίδες. Αυτό είναι η έκφραση του δαιμονικού στοιχείου, η εναγώνια αναζήτησή μας του πως φαινόμαστε προς τα έξω. Έτσι να πάρετε και το ένδυμα, να πάρετε τη βαθιά θεολογική προοπτική του. Να θυμηθείτε που ο άνθρωπος ενεδύθη «χιτώνας δερματίνους» μετά την πτώση. Είναι πολύ βαθιά η προοπτική αυτή, το πώς φαινόμαστε, το πώς θέλουμε να φαινόμαστε, οι απαιτήσεις που έχουμε για το πώς θα μας καταλάβουν. Αυτό είναι δαιμονικό στοιχείο, γιατί το θέμα είναι όχι να μας καταλάβουν, [αλλά] εμείς τι θα καταλάβουμε από αυτούς. Εκεί κρύβεται λοιπόν δαιμονικό στοιχείο κι ας μη φαινόμαστε εξωτερικά δαιμονισμένοι.

Ένα τρίτο στοιχείο που πολλαπλασιάζει αυτή την ταραχή του κόσμου είναι το δαιμονικό κοινωνικό στοιχείο. Βλέπετε, ο Χριστός γιατρεύει και αυτοί τον διώχνουν, του λένε «να φύγεις». Είναι άλλη ιστορία, ότι κάποιοι προσπαθούν να κρατήσουν ισορροπίες στον κόσμο (ησυχία, τάξη, αστυνόμευση). Φαίνονται καλά πράγματα. Όλα είναι δαιμονιώδη χωρίς τον Χριστό, γιατί αν όλα αυτά τα κάνουν και βγάλουν έξω τον Χριστό, δεν έκαναν τίποτε, απλώς κρατούν μια δαιμονιώδη ησυχία και εμείς τέτοια δαιμονιώδη ησυχία δεν τη θέλουμε. Εμείς θέλουμε μια χριστοειδή ταραχή στον κόσμο. «Εγώ ήρθα για να βάλω πυρ στον κόσμο», είπε ο Χριστός. Όσοι λοιπόν μας υποσχεθούν σε κοινωνικό επίπεδο ότι θα εξασφαλίσουν ισορροπίες ησυχίας πολυποίκιλης (κοινωνικής, οικονομικής, ό,τι και να σας πουν) και εκεί απουσιάζει η ταραχή του Χριστού, να μην τους πιστέψετε. Είναι το τρίτο δαιμονικό στοιχείο.

Και έρχεται ένα άλλο, πιο βαθύ, δαιμονικό στοιχείο, που έρχεται ο δαίμονας και παρακαλεί τον Χριστό να μην τον καταστρέψει. Φοβάται τον Χριστό. Είναι άλλο δαιμονικό στοιχείο. Τον αναγνωρίζει, αλλά δεν Τον αντέχει. Βλέπετε, είναι μια άλλη ιστορία, που είναι το δαιμονικό στοιχείο του θρησκευόμενου ανθρώπου ή του θρησκευτικού ανθρώπου που έρχεται να θέσει στοιχεία πίστεως στον Χριστό, αλλά δεν αντέχει να αναμετρηθεί μαζί Του, με την αγάπη Του, και λέει: «μέχρι εδώ· μέχρι εδώ είμαστε».

Όλος αυτός ο καμβάς χαρακτηρίζει, με έναν αδρό τρόπο πραγματικά, αυτό το πολυποίκιλο της λεγεώνος των δαιμόνων. Ήταν πολλά τα δαιμόνια, τα οποία κουβαλάμε κι εμείς πάνω μας καθημερινά, και η λύση αυτής της τραγωδίας μέσα από το κείμενο είναι -και πάλι στη φράση του κειμένου- ότι ήρθαν οι περίοικοι του τόπου και βρίσκουν τον δαιμονισμένο «παρά τους πόδας του Ιησού», «ιματισμένον και σωφρονούντα». Βλέπετε, το «ιματισμένον» αλλάζει τον τρόπο όχι απλώς της εμφανίσεώς του· αλλάζει το πώς θέλει να φανεί ο ίδιος. Είναι αυτός που είναι. Και προσέξτε τη λέξη, τη λέξη-κλειδί πια: Ήταν «σωφρονών». Προσέξτε: «σώας τας φρένας». Είναι αυτό που κάνει η Εκκλησία· γιατρεύει τον νου, γιατρεύει τας φρένας, γιατί όλη αυτή η ιστορία του δαιμονικού στοιχείου είναι ακριβώς μια ιστορία φρενών, του νου, διαστροφής του νου, και εκεί πάνω μπορεί να έρθει μια οριστική κατάσταση και πρακτικού δαιμονισμού, όπως σε έναν διεστραμμένο νου μπορούν να εγκατασταθούν και τα δαιμόνια. Είναι όμως μια ιστορία διαστροφής του νου. «Σώας τας φρένας» και κάθεται πλάι στον Χριστό «σωφρονών», που σημαίνει όσοι είναι κοντά στον Χριστό είναι σωφρονούντες, έχουν καθαρό τον νου, έχουν καθαρή τη διάνοια, έχουν περάσει από την κάθαρση του νου.

Το κείμενο λοιπόν είναι πάρα πολύ βαθύ, είναι πολύ προκλητικό και μας αναγάγει σε πολλά καθημερινά γεγονότα, που θα μπορείτε να τα αναλύσετε σε μια συγκριτική πορεία με τη ζωή σας και να δείτε που μπορεί να χάνουμε κάτι και πως μπορούμε να γιατρευτούμε.

Ο Χριστός και ο δαιμονισμένος των Γαδαρηνών.

...και τον Χριστό δεν τον άντεξαν ούτε τα δαιμόνια ούτε οι περίοικοι. Ας ευχηθούμε να μην είμαστε σαν αυτούς, αλλά να είμαστε αυτοί που είμαστε παρά τους πόδας του Χριστού σωφρονούντες.

(Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2006-7/02_200610220101.asp)