Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

από την ιστοσελίδα floga.gr, επάνω στο χωρίο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου, κεφάλαιο 18ο, στίχοι 18 έως 27, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 28-11-2010.

Το αφετηριακό ερώτημα το οποίο υποβάλλει αυτός ο άρχων στον Χριστό είναι ερώτημα πανανθρώπινο και διαχρονικό. Το ακούσατε και το ξέρετε πολύ καλά: «Τι πρέπει να κάνω για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή». Αλλά αυτό το γενικό ερώτημα έτσι μόνο του δεν λέει τίποτε, γιατί μπορεί κάποιος να το απαντήσει φιλοσοφικά, να το απαντήσει με λογισμικά συστήματα άλλων θρησκειών, αλλά πρέπει να το ακουμπήσει χριστιανικά τε και ορθόδοξα αυτό το ερώτημα και να βρει τα βαθύτατα ερείσματά του για να γίνει και μια βιωματική πραγματικότητα.

Να μπούμε στην ανάλυση της πορείας, αλλά να ξεκαθαρίσουμε δύο πράγματα -ας το πω έτσι- σαν κατήχηση, για να μείνει στη μνήμη του λαού. «Ποιά είναι η διαχρονικότητα, από πότε αρχίζει η αιωνιότητα;» είναι το πρώτο ερώτημα και το δεύτερο: «σε ποιά εμβέλεια βιώνεται πάνω μου και που αλλού πιάνει;» και μετά: «ποιός ο τρόπος;». Θα απαντήσω όπως είπα κατηχητικά στα δύο πρώτα ερωτήματα, «ποιά είναι η εμβέλεια;». Η αιωνιότητα είναι αιωνιότητα, αλλά από που αρχίζει; Ο Χριστός δίνει μια σαφέστατη απάντηση, γιατί απαντάει με τα πρώτα λόγια «ου κλέψεις, ου μοιχεύσεις» - από τώρα. Να λοιπόν μια πεντακάθαρη απάντηση: Η αιωνιότητα αρχίζει από τώρα. Αυτό δεν κουβεντιάζεται, θεολογικά. Δίνεται έτσι απλά δοσμένη η απάντηση από τον Χριστό. Ποιά είναι η εμβέλειά του; Ακουμπάει τον νου μου, τη διάνοιά μου, τα προσωπικά μου, τα ατομικά μου, ή ακουμπάει και τις κοινωνικές δομές; Και πάλι η απάντηση δίνεται με πολύ λιτό τρόπο από τον Χριστό, όταν λέει: «πώλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τοις πτωχοίς». Ακουμπάει άρα και το κοινωνικό θέμα. Βλέπετε, το λέω σαν κατήχηση για να συλλαμβάνουμε απλές απαντήσεις από τα λιτά και συγκλονιστικά βαθιά λόγια του Χριστού.

Τώρα να πάμε στην ουσία του θέματος. Αυτά ήταν τα εισαγωγικά σημεία που είπα να τα ξέρετε σαν κατήχηση. Ποιός είναι ο τρόπος για να μπορώ να κληρονομήσω την αιώνια Βασιλεία; Ο Χριστός ακολουθεί ένα δρόμο, και πάλι απλό και λιτό, τον οποίο ακολούθησε όλη η Εκκλησία μας στις εκφράσεις της σωτηριολογίας της ή στον δρόμο της νηπτικής θεολογίας της καθάρσεως. Να ακολουθήσουμε λοιπόν τον δρόμο του Χριστού γιατί είναι δρόμος μας, ο οποίος πιάνει, όπως είπα, και το πρόσωπό μας και τα κοινωνικά δεδομένα μετά από το πρόσωπό μας.

Ξεκινάει πρώτα-πρώτα ο Χριστός από μερικές προτάσεις του Δεκαλόγου: «Ου μοιχεύσης, ου κλέψης, ου φονεύσης». Πρώτα-πρώτα ξεκινάει από τον τρόπο αντιμετωπίσεως ανθρωπίνων πραγμάτων που τα αντιμετωπίζεις λανθασμένα. Το «ου μοιχεύσης» σημαίνει μια διαστρέβλωση μιας ανθρώπινης λειτουργίας, όπου μια ανθρώπινη λειτουργία διαστρεβλώνεται και λειτουργεί σαν ανάγκη που καταστρέφει το πρόσωπό σου. Άρα ξεκινάει ο Χριστός από τις προσωπικές στάσεις καθάρσεως πάνω στα προσωπικά μας πάθη που προέρχονται από λανθασμένη αντιμετώπιση λεγομένων λανθασμένων αναγκών. Ακόμη και το «ου κλέψης»: μια λανθασμένη αντιμετώπιση της πείνας. Η πείνα είναι ένα δεδομένο ανάγκης, αλλά [η κλεψιά είναι] λανθασμένη αντιμετώπιση της πείνας.

Ξεκινάει ο Χριστός, βλέπετε, από τα πρώτα, τα ανθρώπινα στοιχεία. Πάει λίγο βαθύτερα μετά όταν μπαίνει στο «ου ψευδομαρτυρήσης», όταν πηγαίνει στο «τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου». Θίγει τα δεδομένα της βαθύτερης εκφράσεως της διαστρεβλώσεως της προσωπικής μας τάσεως προς τη ζωή - του εγωισμού δηλαδή. Όταν λέει «τίμα τον πατέρα σου» σημαίνει εδώ πέρα ότι υπάρχει μια στρέβλωση στις σχέσεις τις ανθρώπινες. Όταν λέει «ου ψευδομαρτυρήσης» κρύβεται μια υποκρισία για να μπορείς να σταθείς όρθιος, να δώσεις καλό κοινωνικό πρόσωπο με ένα λανθασμένο τρόπο. Αφού λοιπόν ακούμπησε τη λανθασμένη χρήση των αναγκών, πηγαίνει στη βαθύτερη έκφραση της λανθασμένης χρήσεως του «εγώ» και της προσωπικότητάς μας η οποία, διαστρεβλούμενη, προβάλλει άλλο πρόσωπο από αυτό που είναι.

Βλέπετε, η πορεία είναι νηπτική: Οι ανάγκες, το πρόσωπο, ο εγωισμός· και μετά, μέσα σε αυτή την πραγματικά εκρηκτική λιτότητα του κειμένου και των λόγων του Χριστού, -μέσα από το προσωπικό, μέσα από τη νήψη την προσωπική- περνάει στο θέμα το κοινωνικό. Λέει: -τώρα προσέξτε- «πώλησε τα υπάρχοντά σου “και διάδος πτωχοίς”». Πρώτα-πρώτα εδώ χρειάζεται μια απελευθέρωση από τα δεσίματα που έχουμε με τα πράγματα, γι᾽ αυτό είναι μια εσωτερική κατάσταση, μια απελευθέρωση. Άρα είμαστε δουλωμένοι και μας ζητάει ο Χριστός να κάνουμε μια απο-δούλωση και -προσέξτε- «πώλησον τα υπάρχοντά σου» αλλά δεν λέει κάνε τα κάτι άλλο, να τα βάλεις στο χρηματιστήριο. Λέει: «διάδος πτωχοίς». Σε αυτό το σημείο ακριβώς γίνεται το πέρασμα στο κοινωνικό μέγεθος, ακριβώς σε αυτό το καίριο σημείο· και λέει μετά ότι πόσο δύσκολο είναι ένας πλούσιος να μπει στη Βασιλεία των Ουρανών, γιατί αυτό δεν το κάνει. Ήδη αξιοποίησε την εσωτερική πορεία, τη νηπτική πορεία της μετανοίας, της λανθασμένης χρήσεως των αναγκών, της τάσεως του εγωισμού μας. Πηγαίνει στο κοίταγμα της ελευθερίας από τα πράγματα (καίριο σημείο). «Διάδος πτωχοίς» -προσέξτε- «και ακολούθει μοι». Ακόμη και αν τα πουλήσεις κι ακόμη αν τα δώσεις στους φτωχούς και δεν με ακολουθήσεις, αυτό δεν θα σε οδηγήσει στη σωτηρία.

Εδώ το θέμα γίνεται κεντρικό. Ο Χριστός γίνεται το κέντρο και όλα αυτά γίνονται για τον Χριστό. Δεν γίνονται για να κάνουμε φιλανθρωπία, για κανένα κοινωνικό σύστημα, για κανένα φιλανθρωπικό οργανισμό. Έτσι η Εκκλησία ξεπερνάει μεν οποιοδήποτε παραλήρημα κάποιου καπιταλιστικού συστήματος που στρέφει το πρόσωπό μας στην εγωιστική χρήση του κόσμου και οποιουδήποτε αριστερίστικου συστήματος, το οποίο μιλάει για φιλανθρωπική ισότητα των πραγμάτων, αλλά είναι χωρίς Χριστό. Λέει «και ακολούθει μοι» και διαλύει το οποιοδήποτε κοίταγμα των παρατηρήσεων για τα συστήματα, κάνει δηλαδή μια πρόσθετη θεραπευτική για το σύνολο του κόσμου. Γι᾽ αυτό σας είπα θεραπεύεται ο άνθρωπος και θεραπεύεται ταυτόχρονα και αυτό που λέμε: «τρόπος λειτουργίας των συστημάτων του κόσμου». Χωρίς αυτό το πράγμα δεν μπορεί να βιωθεί από τώρα -το είπαμε αυτό, το ξεκαθαρίσαμε, με τα λόγια του Χριστού- η Βασιλεία του Θεού.

Εκεί μέσα κρύβονται όλες οι κρίσεις μας (οι προσωπικές μας κρίσεις, οι αποτυχίες μας, οι μελαγχολίες μας, τα λεγόμενα ψυχολογικά μας) και οι κρίσεις του κόσμου, οι πολιτικές και οι κοινωνικές. Όλη αυτή την πορεία, αν την ακουμπήσεις κάπου σχετικά και όχι απόλυτα, στην πορεία αυτή την απόλυτη μέχρι «και ακολούθει μοι» - αλλά όχι μόνο το «ακολούθει μοι»· και τα προηγούμενα, τα νηπτικά της καρδιάς και απελευθέρωσης από τα πάθη και από το δέσιμο με τα πράγματα που έχεις γύρω σου - τότε δεν δίνεις απάντηση στο ερώτημα και δεν απαντάς προσωπικά το ερώτημα για τη Βασιλεία του Θεού («πως θα ζήσω τη Βασιλεία του Θεού;»). Μπορεί να καταλήξεις να μιλάς για μια μελλοντική Βασιλεία του Θεού και τώρα να ζεις σε μια μεγάλη απελπισία, οπότε είναι μια τραγωδία αυτό το κοίταγμα της Βασιλείας του Θεού. Τώρα να κάνεις μερικές καλές πράξεις, να λες «να, εγώ βοηθώ κάποιους» και να μην ακολουθείς τον Χριστό κι αυτό είναι μια τραγωδία. Να πας να διορθώσεις τα συστήματα χωρίς να ξέρεις Χριστό κι αυτό είναι μια τραγωδία. Να πας να πεις ότι: «θα κάνω τα συστήματα να αλλάξουν με τον Χριστό» και χωρίς να ζεις τον Χριστό να λες ότι είσαι χριστιανός, που θα αλλάξει το σύστημα και πάλι μια τραγωδία. Και εδώ δίνεται μια συγκλονιστική απάντηση, στο καθολικό επίπεδο πια, της κρίσεως του κόσμου, που είναι προσωπική τε και κοινωνική, μέσα από αυτό το οριστικό πεδίο της προσωπικής καθάρσεως, της κοινωνικής καθάρσεως, εν Χριστώ.

Γι᾽ αυτό, αυτό το κείμενο είναι πραγματικά καθοριστικός οδηγός για τις οποιεσδήποτε αναζητήσεις των οποιωνδήποτε επαϊόντων, επιστημόνων, πολιτικών, οικονομολόγων και σε όλα τα άλλα επίπεδα, που ψάχνουν καλά, ψάχνουν τις αιτίες της κρίσεως για να τις θεραπεύσουν και δεν μπορούν ποτέ να δώσουν απάντηση αν δεν δουν αυτό το κείμενο.

«Δεύρο ακολούθει μοι» λέει «και διάδος πτωχοίς» και τότε δίνεται η λύση του προβλήματος. Η πορεία του χριστιανού είναι μια πορεία ελευθερίας: ελευθερίας από τα πάθη του, από τα πράγματα από τα οποία δεσμεύεται και από τις ιδέες που τον δεσμεύουν για να μην μπορεί να ακολουθήσει τον Χριστό. Διαβάστε το κείμενο. Μελετήστε το, όχι απλώς για οποιαδήποτε κουλτούρα, [αλλά] γιατί είναι θέμα ζωής. Αυτό το θέμα μας καίει. Η ζούμε ή πεθαίνουμε.

(Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2010-1/05_201011280101.asp)